Bárð­ar­bunga er ein af hættu­legri eld­stöðvum lands­ins.  Í annað skiptið frá land­námi verður mikil rek– og gos­hrina í eld­stöð­inni og hún sendir frá sér kviku­skot neð­anjarðar til suð­vest­urs og afleið­ingin er stórt sprungugos að fjalla­baki.  Í fyrra skiptið var svo­köll­uðu Vatna­öldugosi nýlokið eða í þann veg­inn að ljúka þegar fyrstu land­náms­menn stigu á land.  Það líða 610 ár þar til Veiði­vatna­eldar eiga sér stað.

þessi gos­hrina hófst reyndar með gosi rétt norð­austan við Bárð­ar­bungu sjálfa í jökl­inum 1477 með mjög öflugu gosi.  Til er heim­ild frá þessu gosi:

Á þriðju­dag­inn fyrstan í ein­mán­uði var sam­koma leikra og lærðra á Grund í Eyja­firði og í heit­bréfi sem þá var sam­sett, er talað um undur og ógnir af eld­gangi, sand­falli og ösku­myrkrum og ógur­legum dunum; af þessum undrum þreifst fén­aður ekki við , en þó var snjó­laus jörð;  Kom þeim ásamt, að þetta mundi vorðið hafa fyrir synda­gjöld og rang­læti manna.

Þorvaldur Thorodd­sen taldi þetta gos hafa verið í eld­stöðvum fyrir norðan, ann­að­hvort við Mývatn eða í Ódáða­hrauni en nú er vitað að þetta gos var í Bárðarbungu.

þrem árum síðar opn­ast Veiði­vatna­sprungan, allt að 30 km. löng.  Til að byrja með var þetta mjög öflugt gjóskugos meðan vatn komst í gos­rás­irnar en er það þraut þá gaus basalt­hraunum.  Gjall­g­ígar hlóð­ust þá upp.

Gjóskan í gos­inu barst aðal­lega til norð­urs og norð­aust­urs yfir hálendið.  Það hefur því ekki valdið til­tak­an­legu tjóni nema hugs­an­lega á norð­aust­ur­landi.  Gjóska var um 3,5 rúm­kíló­metrar og hraun um 0,4 mk3.  Ekki er vitað hve lengi þetta gos stóð eða hvort þetta var eitt gos eða fleiri með ein­hverju hléi á milli.  Sam­tímis þessu gosi gaus í Torfa­jök­uls­kerf­inu nærri Land­manna­laugum.  Þessi kerfi virð­ast nátengd því þetta átti sér einnig stað árið 870 þegar Vatna­öldugosið gekk yfir.

Frá land­námi var þetta þriðja stóra sprungugosið á svæð­inu frá Mýr­dals­jökli , að Fjalla­baki og að Vatna­jökli og annað þar sem Bárð­ar­bunga er söku­dólg­ur­inn.  Hið fyrsta var Vatna­öldugosið, ættað úr Bárð­ar­bungu, þá Eld­gjár­gosið ættað úr Kötlu, síðan Veið­vötn og rúmum 300 árum síðar gengu Skaft­áreldar yfir.