Sam­kvæmt sjálf­virkum mælum Veð­ur­stof­unnar varð jarð­skjálfti upp á 3,6 rétt vestur af Krísu­vík um kl. 21 12 í kvöld.   Nokkrir skjálftar hafa fylgt í kjöl­farið, allir mun minni.   Skjálft­arnir virð­ast vera nokkru sunnar en und­an­farnar hrinur á svæð­inu.   Stóri skjálft­inn fannst víða á Reykja­nesi og Höf­uð­borg­ar­svæð­inu.  Lík­legt má telja miðað við fyrri hrinur að virknin haldi eitt­hvað áfram.

Kortið er fengið af vef Veð­ur­stofu Íslands (http://www NULL.vedur NULL.is/skjalftar-og-eldgos/jardskjalftar/reykjanesskagi/#view=map).

Accord­ing to  autom­a­ted service from the Icelandic Met.Office was a 3.6 eart­hquake just west of the Krísu­vík pm. 21 12 this even­ing. Several eart­hqua­kes have followed, all much smaller. Eart­hqua­kes app­ear to be somewhat fur­t­her south than in recent cyc­les of the reg­ion. The big eart­hquake was felt across the Reykja­nes and the metropolitan area. It seems likely from previ­ous cyc­les that the acti­vity will continue.

The map is deri­ved from the Icelandic Meteorological Office website.

Nú er árið 2012 gengið í garð og rétt að fara yfir það mark­verð­asta sem gerð­ist árið 2011.  Þar er að sjálf­sögðu efst á lista stór­gosið í Grím­svötnum í maí.  Það kom engum á óvart að þar yrði gos en kraft­ur­inn í því var miklu meiri en menn eiga að venj­ast í Grím­s­vatnagosum.  Gosið stóð hins­vegar stutt, kanski til allrar ham­ingju því nóg voru lætin meðan það stóð.  Mikið ösku­fall varð á suð­aust­ur­landi, að hluta til á sömu svæðum og höfðu orðið fyrir barð­inu á Eyja­fjalla­jökli árið áður.  Þetta 5 sól­ar­hringa gos fram­leiddi jafn­mikið af gos­efnum og gosið í Eyja­fjalla­jökli sem stóð i 40 daga!

Katla var með derr­ing allt árið, sér­stak­lega þó um sumarið þegar talið er að smágos hafi orsakað hlaup í Múla­kvísl.  Gosið, ef eitt­hvað var, náði ekki uppúr jökl­inum.  Á haust­mán­uðum urðu öflugar jarð­skjálfta­hrinur í Kötlu en sú gamla lét það duga að sinni.  Heldur hægð­ist um undir lok ársins enda á Katla það helst til að gjósa á tíma­bil­inu sept­em­ber til nóv­em­ber miðað við sög­una.  Teng­ist það vænnt­an­lega þrýst­ings­breyt­ingum vegna snjó­bráðn­unar á jökl­inum seinni part sumars.

Krísu­vík­ur­svæðið var á tals­verðri hreyf­ingu af og til á árinu.  þar gengu yfir skjálfta­hrinur og nokkuð landris hefur einnig mælst á svæð­inu.   Ekki er enn ljóst hvað veldur því, vænt­an­lega þó ann­að­hvort kviku­söfnun undir svæð­inu eða breyt­ingar á háhitasvæðinu.

Bárð­ar­bunga hrist­ist stundum hressi­lega á árinu og virt­ist hreyf­ingin ná yfir stórt svæði, frá Hamr­inum í suðri að Kistu­felli norðan við Bárð­ar­bungu.  Þetta kerfi hefur verið órólegt lengi, reyndar síð­ustu áratugi en ekki enn gosið.  Gjálp­argosið 1996 til­heyrði Grím­s­vatna­eld­stöð­inni þó stór skjálfti í Bárð­ar­bungu hafi komið gos­inu af stað.

Þá urðu einnig hrinur í Suð­vest­ur­horni Lang­jök­uls eins og reyndar stundum vill verða.  Mikla athygli vöktu svo mann­gerðir jarð­skjálftar á Hell­is­heiði í tengslum við dæl­ingu vatns í bor­holur á svæðinu.

HVAÐ SEGJA VÖLVURNAR UM 2012 ?

Það er sér­ís­lenskur siður að ákveðnir fjöl­miðlar fá völvur til liðs við sig um áramót og svona til gam­ans kíkjum við á hvað völvur Vik­urnnar og DV hafa um næsta ár að segja hvað ham­farir varðar.  Er fyrst til að nefna að þær eru algjör­lega á öndverðum meiði og virð­ast hafa mjög ólík tengsl í anda­heimum.  Viku­völvan spáir miklum ham­förum í Kötlu á árinu  og reyndar miklum umbrotum víða á land­inu.  Katla á að hreyfa bæði við Heklu og Vatna­jökli.  Nefnir hún einnig Grímsey og Kol­beinsey til sög­unnar en þó lík­lega frekar fyrir jarð­sjálfta á því svæði en eld­gos.  Þá nefnir hún Bláfjalla­svæðið og Reykja­nes­hrygg­inn, hann fer að gera “ein­hverja vit­leysu” á næst­unni. Þá sér hún byggð fara undir hraun.  Hvað Kötlu varðar sér hún mikla gjósku og einnig hraun.  Okkar mat: Að allt þetta ger­ist á einu ári er nú frekar hæpið, jafn­vel þó um 2012 sé að ræða!  Einnig er mjög ólík­legt að hraun renni frá Kötlu, slíkt ger­ist ekki í gosi sem er í öskjunni undir 700 metra þykkum ís en þar eru lang­flest Kötlugosin.  Hins­vegar getur gosið í hlíðum fjalls­ins eða eins og gerð­ist árið 934 að sprungan nái úr öskjunni og norður fyrir jök­ul­inn en hvort til­fellið sem er verður að telja mjög ólík­legt enda virknin síð­ustu ár bundin við öskjuna fyrst og fremst en einnig Goða­bungu.  Hún er reyndar nær íslausu svæði á Fimm­vörðu­hálsi og A-V sprunga gæti tækni­lega séð náð inn á íslaust svæði þar.

DV völvan tekur svo allt annan pól í hæð­ina og segir Kötlu sofa áfram!  — Hún spáir hins­vegar gosi í sjó á milli lands og Vest­manna­eyja. Það væri reyndar grafal­var­legur atburður að fá gos á þeim slóðum enda ekki nema tæpir 10 km. á milli Heima­eyjar og fasta­lands­ins — Gosið gæti allt eins teygt sig inn á Heimaey.  Ell­iðaey er norð­austan við Heimaey, mynduð í stóru gosi fyrir um 5–6000 árum.  Það er reyndar ekk­ert útil­okað að hrinan sem hófst við Vest­manna­eyjar 1963 með Surts­eyj­argos­inu (?) sé ekki liðin hjá.  En í þessu sam­bandi er vert að geta þess að það er ekki alveg á hreinu að gos­hrinan í Vest­manna­eyja­kerf­inu hafi haf­ist með Surtsey.  nokkuð áreið­an­legir ann­álar benda til þess að gos hafi orðið í sjó við Vest­manna­eyjar árið 1896 og hér má svo sjá frá­sögn (http://nafar NULL.blog NULL.is/blog/nafar/entry/1209455/) af hugs­an­legu gosi árið 1941 en af því fer þó fáum sögum.  Vest­manna­eyja­kerfið er svo­lítið líkt Heklu að því leiti að nán­ast eng­inn fyr­ir­vari er á gosum þar, ein­hverjir skjálftar fáum klukku­stundum fyrir gos virð­ist vera allt og sumt.  En vonum bara að DV völvan hafi rangt fyrir sér.

Talandi um Heklu þá telur sá er þetta ritar langlík­leg­ast að hún láti á sér kræla á árinu — reyndar miklu lík­legri en aðrar eld­stöðvar.  Vitað er að kvika hefur safn­ast í kviku­hólfið frá síð­asta gosi og þrýst­ingur orð­inn nokkuð mikill.

Eldgos.is óskar les­endum gleði­legs árs og friðar.

Jarð­skjálfta­hrina hófst við Kistu­fell skammt norð­austan við  Bárð­ar­bungu í Vatna­jökli í gær­kvöldi.  Stærsti skjálft­inn í hrin­unni hingað til mæld­ist 3,3 sam­kvæmt sjálf­virkum mælum Veð­ur­stof­unnar.  Um tugur skjálfta hefur mælst á um tveim klukku­stundum, flestir á bil­inu 1,5 — 2,5.  Ekki er að sjá neinn gosóróa á mælum.  Virkni hefur verið af og til á þessu svæði und­an­farin ár en þó frekar rólegt síð­ustu mánuði.

Eart­hquake swarm took place  nort­heast of  Bárð­ar­bunga in Vatna­jök­ull pen­insula last night. The lar­gest eart­hquake in the cycle to so far  is 3.3 record­ing to the autom­a­ted service from Icelandic Met. Office .There  is n´t  any sign of  harmonic tremor. Acti­vity has been in this area in recent years but  rat­her quiet in recent months.

Jarð­skjálfti í Kötlu kl. 9 50 í morgun fannst vel í Vík í Mýr­dal.  Upp­haf­leg mæl­ing gaf til kynna að skjálft­inn hafi verið af stærð­inni 3,5 en við yfir­ferð reynd­ist hann vera 2,9.   Hann fannst vegna þess að upp­tökin voru syðst í öskju­barm­inum og því mun nær byggð en flestir aðrir skjálftar sem orðið hafa í Kötlu að undanförnu.

Við­var­andi skjálfta­virkni hefur verið í Kötlu und­an­farna mán­uði og virð­ist lítið lát á henni.  Ljóst er að Katla er að búa sig undir gos.

Myndin er fengin af vef Veð­ur­stofu Íslands (http://www NULL.vedur NULL.is/skjalftar-og-eldgos/jardskjalftar/myrdalsjokull/#view=map) og sýnir skjálfta í Kötlu síð­asta sól­ar­hring eða svo.

mbl.is — Harður jarð­skjálfti í Kötlu (http://mbl NULL.is/frettir/innlent/2011/11/08/hardur_jardskjalfti_i_kotlu/)

ruv.is — Skjálfti upp á 3,5 í Kötlu (http://www NULL.ruv NULL.is/frett/skjalfti-upp-a-35-i-kotlu)

Eart­hquake at the Katla volcano  9 50 this morn­ing was felt in Vík, a town near the volcano. Initial mea­surements indica­ted that the eart­hquake was of size 3.5, but later the tremor was downgra­ded to 2.9.  The epicenter was in the sout­hern part of the caldera and therefore closer to Vik than most other eart­hqua­kes that have occur­red recently in Katla.

Pers­istent seismicity has been in Katla volcano in recent months and app­e­ars little let-up in it. It is clear that Katla is prep­ar­ing for an eruption.

The The Image source is the Icelandic Meteorological Office’s website and shows tremors in the Katla reg­ion last days.

Dæl­ing Orku­veitu Reykja­viku á affalls­vatni í sprungur nærri Hell­is­heiða­virkjun hefur valdið jarð­skjálftum á svæð­inu und­an­farnar vikur.  Nú í morgun urðu á annað hundrað skjálfta og þar af tveir upp á  tæp­lega 4 á Richter og fund­ust þeir víða á Suð­vest­ur­landi.   Snarp­astir eru skjálft­arnir í Hvera­gerði sem er mjög nærri upptökunum.

Skjálftar á þessu svæði geta fræði­lega ekki orðið stærri en ca. 6 á Richter vegna þess að jarð­skorpan á svæð­inu er það þunn að hún getur ekki orsakað sterk­ari skjálfta.  Skjálftar upp á 6 á Richter eru þó stórir skjálftar á Íslenskan mæli­kvarða.  Það er ekki hægt að útil­oka að þessi vatns­dæl­ing OR komi slíkum skjálftum að stað.  Kenn­ingar hafa heyrst að þessir smá­skjálftar dragi úr spennu á svæð­inu og minnki þar með líkur á stórum skjálftum.  Þetta er þó algjör­lega óstað­fest og rétt­lætir tæp­lega þær starfsað­ferðir OR sem koma af stað jarðskjálftum.

Menn hafa velt fyrir sér hvort þetta geti valdið eld­gosi á svæð­inu.  Því er til að svara að það er nán­ast útil­okað.  Skjálft­arnir er nærri sprungu­svæði Hengils en virð­ast þó ekki vera inná því og ekki nærri kviku­hólfi eld­fjalls­ins.   Vissu­lega eru dæmi um að jarð­skjálftar hafi komið eld­gosum af stað.  Eitt skýr­asta dæmi um slíkt er þegar skjálfti uppá 5 á Richter í Bárð­ar­bungu kom af stað Gjálp­argos­inu í Grím­s­vatna­eld­stöð­inni árið 1996.  Aðstæður eru þó tals­vert aðrar á þessum slóðum enda Heng­ill­inn ekki nándar nærri eins virkt eld­fjall eins og eld­stöðv­arnar undir Vatna­jökli.  En hvað sem því líður ætti menn að forð­ast það að storka nátt­úr­unni á þennan hátt.

Myndin er fengin af vef Veð­ur­stofu Íslands (http://www NULL.vedur NULL.is/skjalftar-og-eldgos/jardskjalftar/reykjanesskagi/) og sýnir upp­tök skjálft­anna í morgun.

Fréttir um skjálftana:

mbl.is  Skjálftar upp á 3,8 stig (http://www NULL.mbl NULL.is/frettir/innlent/2011/10/15/jardskjalftar_upp_a_3_8_stig/)

Visir.is — Tveir snarpir jarð­skjálftar nærri Hvera­gerði (http://visir NULL.is/tveir-snarpir-jardskjalftar-naerri-hveragerdi/article/2011111019279)

Ruv.is — Mann­gerðir skjálftar upp á 4 (http://www NULL.ruv NULL.is/frett/manngerdir-skjalftar-upp-a-4)

Process of water pump­ing  in cracks near Hell­is­heiða­virkjun (Hell­is­heiði Geot­hermal Plant) has  caused eart­hqua­kes in the reg­ion in recent weeks. Now this morn­ing more than a hundred tremors occur­red and two of them nearly 4 on the Richter scale.  They were felt widely in Sout­hwest Iceland.

Eart­hqua­kes in this reg­ion can theor­etically not be lar­ger than app­rox. 6 on the Richter scale because the crust in the reg­ion is thin, it can not cause a stronger eart­hquake. Eart­hqua­kes up to 6 on the Richter scale are however  large eart­hqua­kes by Icelandic stand­ards. It can not be ruled out that the water pump­ing process can cause such a tremor.  Theories have been  heard that these tremors  reduce reg­i­onal tensi­ons and reduces the likeli­hood of a large eart­hquake. This is completely uncon­fir­med and does not justify  the procedure of  OR to trigger earthquakes.

Some have wond­ered whet­her this might cause an eruption in the area. Therefore, to answer that it is virtually impossi­ble. The eart­hqua­kes are close to the Heng­ill fissure system  but do not seem to be in it and not near the magma cham­ber of the volcano. Certainly there are examp­les of eart­hqua­kes where erupti­ons have been trigg­ered. One of the clearest examp­les of this is when the eart­hquake of 5 on the Richter scale in Bárð­ar­bunga came off  Gjálp eruption in Grím­svötn volcano in 1996. Conditi­ons are consi­dera­bly oth­ers in the area as Heng­ill is prox­im­ity not nearly as active volcano as the volcanoes in the Vatna­jök­ull pen­insula. But whatever the case, people should avoid it to play games with the nature  in this way.

The Image source is  the Icelandic Meteorological Office website (http://www NULL.vedur NULL.is/) and shows the epicenter and in the morning.

Jarð­skjálfta­hrina varð skammt frá Öskju í Ódáða­hrauni síð­ast­liðna nótt sem náði hámarki i skjálfta upp á 3,4 á Richter.  Lík­leg­ast er um stakan atburð að ræða sem boðar ekki frek­ari tíð­indi.  Skjálft­arnir urðu um 25 km. NV af Öskju.  Skjálftar á þessum stað eru ekki algengir en þó varð þarna hrina fyrir nokkrum árum.  Þessir skjálftar tengj­ast varla óróleik­anum sem hefur verið við Upp­typp­inga und­an­farin ár enda allangt frá.

mbl.is  3,4 stiga skjálfti við Öskju (http://www NULL.mbl NULL.is/frettir/innlent/2011/10/14/3_4_stiga_skjalfti_vid_oskju/)

Visir.is Jarð­skjálfta­hrina á Öskju­svæð­inu (http://visir NULL.is/jardskjalftahrina-a-oskjusvaedinu/article/2011111019442)

Ruv.is  Jarð­skjálfti við Lokatind (http://www NULL.ruv NULL.is/frett/jardskjalfti-vid-lokatind)

Series of eart­hqua­kes occur­red 25km NW of the Askja Volcano in Ódáða­hraun last night and pea­ked in an eart­hquake of 3.4 on the Richter scale.  Most likely it is a single event case that invites no fur­t­her news.  Eart­hqua­kes in this location are not common, but there was a swarm there a few years ago.